Ông Ted Lingle

Ông Ted Lingle
SCAA.Ông Ted Lingle, giám đốc của Hiệp Hội Cà Phê Đặc Biệt của Mỹ (SCAA), trả lời một số câu hỏi của chúng tôi về cà phê và khủng hoảng cà phê. SCAA là một hiệp hội buôn bán không lợi nhuận, phục vụ cho ngành Cà Phê Đặc Biệt (Specialty coffee) – một trong những ngành thực phẩm phát triển nhanh nhất thế giới. Specialty coffee — đôi lúc được gọi là cà phê "gourmet" hay "premium" — được trồng ở những nơi có khí hậu thuận lợi nhất và được chế biến theo các tiêu chuẩn nhất định.

Một trong những chức năng chính của SCAA là đặt tiêu chuẩn cho trồng, rang xay và pha cà phê. Thành viên của SCAA gồm có người bán buôn cà phê, các nhà rang xay, xuất nhập khẩu cà phê, và cả những nhà sản xuất dụng cụ chế biến cà phê và các sản phẩm cà phê khác.

Hiện tại, có bao nhiêu nước là hội viên của SCAA? Con số này sẽ thay đổi thế nào vào năm 2005?

Bây giờ SCAA có hơn 3,000 thành viên thuộc 68 nước, hầu hết tập trung ở Canađa và Mỹ. Sang năm mới chúng tôi nghĩ là số hội viên sẽ còn tiếp tục tăng, còn số nước tham gia chắc sẽ giữ nguyên.

SCAA đặt ra các tiêu chuẩn cho ngành cà phê đặc biệt bằng cách nào?

Các tiêu chuẩn do SCAA đặt ra được viết bởi Hội Đồng Tiêu Chuẩn Kĩ Thuật (Technical Standards Committee) của chúng tôi. Những tiêu chuẩn này “dựa trên khoa học và phát triển theo nhu cầu”. Mặc dù không phải tất cả các nước đều đồng ý với mọi tiêu chuẩn đặt ra vì một số bị thiên vị hoặc phụ thuộc vào văn hoá, hầu hết các nước đều đồng ý về mặt kĩ thuật của chất lượng hạt cà phê và cốc cà phê.

Cà phê vững bền – SCAA có quan điểm gì về sự bền vững? SCAA đang làm những gì để đảm bảo sự phát triển lâu dài cũng như đủ thu nhập cho người sản xuất?

Quan điểm của SCAA về sự bền vững là: “ Chất lượng là bền vững, còn những điều khác thì không.” Chúng tôi xem sự “bền vững” như một cái ghế ba chân: (1) Vững bền kinh tế; (2) Trách nhiệm xã hội; and (3) Bảo vệ môi trường. Trong một thị trường do và vì người sử dụng, chất lượng là chìa khoá của vững bền kinh tế.

Rõ ràng cần có sự hợp tác giữa các nước sản xuất và các nước tiêu thụ cà phê để đảm bảo cuộc sống cho người sản xuất cũng như đem lại sản phẩm chất lượng tốt, phù hợp túi tiền người uống. Những trở ngại lớn nhất của chuyện này là gì?

Thách thức lớn nhất là “truyền thống”. Mãi cho đến khi ngành cà phê đặc biệt ra đời, quan hệ giữa người sản xuất và tiêu dùng là quan hệ cạnh tranh. Khi giá cao thì người sản xuất được xem như bên được, còn khi giá thấp thì người tiêu dùng là bên thắng. Ngành cà phê đặc biệt xem quan hệ nói trên là “hợp tác” – cả hai bên đều thắng khi quan hệ giữa họ được củng cố. Chung tôi đang cố gắng truyền bá “tư tưởng mới” này trong giới kinh doanh cà phê.

Sự mất cân đối giữa cung và cầu từ xưa đến nay luôn làm ngành cà phê bị ảnh hưởng. SCAA giữ vai trò gì trong việc thăng bằng cán cân cung – cầu để củng cố hợp tác quốc tế? Và SCAA định thực hiện việc này nhu thế nào?

SCAA đã thiết lập được mối liên hệ giữa việc cà phê chất lượng tốt và giá cao. Hiện tại chúng tôi đang xây dựng một “Thị Trường Mới”, nơi cà phê chất lượng tốt được bán với giá cao và tất cả mọi người hiểu được điều này. Giá cao sẽ thúc đẩy việc sản xuất cà phê chất lượng cao. Điều quan trọng là người tiêu dùng cũng như người sản xuất hiểu được động lực đằng sau việc này.

SCAA hợp tác với iCO và các tổ chức cà phê đặc biệt khác trên thế giới như thế nào? Các lĩnh vực thu hút sự chú ý của SCAA là gì?

SCAA hợp tác rất chặt chẽ với iCO qua Bộ Tư Vấn Lĩnh Vực Tư (Private Sector Consultative Board). Chúng tôi có hai mục tiêu: (1) Tăng chất lượng cà phê bán ra; và (2) Tăng số lượng cà phê được bán. Tăng chất lượng là công việc hàng đầu. Chúng tôi hợp tác với nhiều nhà sản xuất và các tổ chức cà phê đặc biết khác trên thế giới để viết một Lá Thư Giải Thích (LOU) nhằm truyền bá tư tưởng này. Website Origin Bản đồ của chúng tôi và World Barista Championship là những ví dụ minh hoạ cho hợp tác giữa SCAA và các tổ chức buôn bán cà phê đặc biệt khác.

Hiệp Ước Cà Phê Quốc Tế 1962 và các hiệp ước tiếp theo kí đến năm 1989 dựa trên việc đặt mức xuất khẩu, và có vẻ như chúng đã thành công trong việc ổn định thị trường cà phê. Theo ông, điều gì đã dẫn đến thất bại của hiệp ước này?

Hiệp ước cà phê quốc tế thất bại năm 1989 vì, cùng giống như mọi thị trường bị kiểm soát, nó dẫn đến một “hệ thống hai tầng” trong đó các nước thành viên phải trả giá cao gấp đôi so với các nước không phải là thành viên.

SCAA có nói rằng “Cà Phê Đặc Biệt đang trở thành một trong những ngành phát triển nhanh nhất của công nghiệp thực phẩm trên thế giới, mang lại cho $8.4 tỉ cho nước Mỹ trong một năm". Vậy dự báo cho năm 2005 là gì?

Chúng tôi dự đoán là trong năm 2005, thị trường cà phê đặc biệt sẽ tiếp tục phát triển với mức xấp xỉ 7% trên toàn thế giới, phát triển ở Bắc Mỹ với tốc độ là 4% còn ngoài Bắc Mỹ là gần 10%.

Trong năm 2002, Liên Hiệp Quốc đồng ý về Các Mục Tiêu Thiên Niên Kỷ (Millennium Objectives), trong đó nhấn mạnh về chuyện hợp tác quốc tế để xoá đói giảm nghèo. SCAA đóng vai trò gì trong chuyện này?

SCAA đang đăng ký làm thành viên Phát Triển Thiên Niên Kỷ (Millennium Development Partner) của Liên Hiệp Quốc. Các mục tiêu dự án sẽ được hoàn thành vào năm 2012, kỉ niệm 30 năm của SCAA.

Chúng cháu được biết rằng SCAA tổ chức cuộc thi Barista Championship hàng năm – được xem như “Olympic Cà Phê.” Bác có thể giải thích thêm về cuộc thi này được không?

Cuộc thi World Barista Championship là hợp tác giữa SCAA và SCAE (Specialty Coffee Association of Europe), thiết kế để khuyến khích làm cà phê Espresso ngon. Vì mỗi nước chỉ cử một “nhà vô địch quốc gia” đi nên cuộc thi này rất giống với Olympic, kể cả luật hộ chiếu – có nghĩa là người đại diện một nước phải là được chứng nhận trong hộ chiếu là công dân của nước đó. Cho đến nay, Mỹ và Châu Âu thay nhau tổ chức WBC (2005 WBC sẽ được tổ chức ở Seattle, Mỹ). Năm 2007, WBC sẽ được tổ chức ở Nhật Bản.

Theo như các số liệu thống kê về kinh tế thế giới thì liệu giá cà phê 2005 có cao hơn không?

Theo như chúng tôi thì thị trường kinh tế thế giới đang nhanh chóng hướng tới mô hình hai tầng dựa trên chất lượng. Cà phê chất lượng cao ở Trung Mỹ, vùng Andes của Nam Mỹ, Đông Phi, và một số nơi ở Châu Á, sẽ có giá cao hơn rất nhiều do nhu cầu thị trường tăng. Mặt khác, các hạt cà phê chất lượng kém, đặc biệt là loại Robusta trồng ở Việt Nam (nước sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới) sẽ tiếp tục chịu giá thấp vì cung vượt quá cầu.

Tổng kết lại, các dự án chính của SCAA cho năm 2005 là gì?

Gói gọn trong một từ: “đa dạng”. SCAA sẽ tiếp tục xúc tiến thay đổi trong ngành công nghiệp cà phê. Rất rất nhiều người trong dây chuyền sản xuất cà phê hướng theo chỉ đạo của chúng tôi để làm các mắt xích trong dây chuyền hoạt động và phối hợp hiệu quả hơn, và để củng cố quan hệ giữa người trồng và người uống cà phê. “Quãng đường trước mắt là rất dài và quĩ thời gian của chúng ta là rất ngắn”.

Phần đầu